รู้ 5 เรื่องสำคัญ ก่อนเริ่มเพาะพันธุ์ม้า และดูแลลูกม้าให้เติบโตแข็งแรง

การเลี้ยงม้าอาจเป็นเรื่องเฉพาะทาง แต่ถ้าคุณคือคนที่รักม้าอย่างจริงจัง
เรื่อง “การเพาะพันธุ์” และ “การดูแลลูกม้า” ก็ถือเป็นหัวใจหลักที่จะทำให้ม้าในคอกมีสุขภาพดี
แข็งแรง และพร้อมเติบโตเป็นม้าที่สมบูรณ์แบบ

โดยเฉพาะในช่วง 6 เดือนแรกของชีวิตลูกม้า เป็นช่วงที่เสี่ยงสูงสุดต่อโรคและปัญหาการเจริญเติบโต
การเตรียมตัวตั้งแต่ก่อนผสมพันธุ์จนถึงดูแลลูกม้าหลังคลอด จึงเป็นเรื่องที่เจ้าของฟาร์มม้าไม่ควรมองข้าม

1. เริ่มต้นจาก “แม่พันธุ์” ที่แข็งแรง คือกุญแจสู่ลูกม้าที่ดี

ก่อนจะเริ่มเพาะพันธุ์ม้า ควรตรวจสุขภาพแม่พันธุ์ให้ละเอียด
เพราะสุขภาพแม่ม้าในช่วงตั้งท้องมีผลต่อพัฒนาการของลูกม้าโดยตรง

สิ่งที่ควรตรวจ:

• น้ำหนักตัวอยู่ในเกณฑ์ปกติ

• ไม่มีประวัติแท้งหรือคลอดยาก

• ได้รับวัคซีนครบตามเกณฑ์

• ปรึกษาสัตวแพทย์เรื่องการให้วิตามินหรือแร่ธาตุเสริม

Fact: ม้าตั้งท้องนานประมาณ 340 วัน หรือเกือบ 11 เดือน และช่วง 3 เดือนสุดท้ายเป็นช่วงที่ลูกม้าเติบโตเร็วที่สุด

2. การผสมพันธุ์ม้ามีได้หลายวิธี ต้องเลือกให้เหมาะกับฟาร์ม

การผสมพันธุ์ม้าในปัจจุบันแบ่งออกได้เป็น 3 แบบหลัก ได้แก่:

• ผสมพันธุ์โดยตรง (Live Cover): ม้าตัวผู้และตัวเมียผสมกันโดยตรง

• ผสมเทียม (Artificial Insemination): นิยมในม้าราคาแพงหรือกรณีอยู่คนละที่กัน

• การย้ายตัวอ่อน (Embryo Transfer): ใช้แม่อุ้มบุญเพื่อให้ม้าตัวเมียพันธุ์ดีไม่ต้องเสี่ยงตั้งท้องเอง

Tip: ควรตรวจระดับฮอร์โมนของแม่ม้า เพื่อระบุ “ช่วงไข่ตก” ที่แม่นยำมากที่สุดก่อนผสม

3. ช่วงคลอดต้องเตรียมความพร้อมล่วงหน้า และเฝ้าดูใกล้ชิด

การคลอดของแม่ม้ามักเกิด “กลางคืน” และใช้เวลารวดเร็วมาก (ไม่เกิน 30 นาที)

การเตรียมตัวก่อนคลอด:

• จัดพื้นที่คลอดให้สะอาด แห้ง และไม่มีเสียงรบกวน

• ติดตั้งกล้องวงจรปิดหรือมีคนเฝ้าใกล้ชิด

• เตรียมอุปกรณ์พื้นฐาน เช่น ไฟฉาย ผ้าสะอาด หม้อน้ำอุ่น

Fact: ม้าแรกเกิดควรลุกยืนได้ใน 1 ชั่วโมง และดูดนมภายใน 2 ชั่วโมงหลังคลอด

4. ลูกม้าใน 6 เดือนแรก ต้องการ “นม – วัคซีน – ความอบอุ่น”

ลูกม้าที่ดูแข็งแรงในวันแรก อาจเจอโรคแฝงได้ถ้าเจ้าของไม่ดูแลให้ดี
โดยเฉพาะในเรื่องการดูดน้ำนมครั้งแรกที่ต้องได้ “หัวน้ำนม (Colostrum)” ซึ่งเต็มไปด้วยภูมิคุ้มกัน

การดูแลลูกม้าเบื้องต้น:

• ให้ลูกม้าดูดนมแม่ทันทีใน 2 ชั่วโมงแรก

• ตรวจความร้อน หายใจ และการขับถ่าย

• ฉีดวัคซีนพื้นฐานตามกำหนด เช่น โรคบาดทะยัก โรคไข้หวัดม้า

• เริ่มให้อาหารเสริมเมื่ออายุ 6–8 สัปดาห์

Tip: ควรให้สัตวแพทย์มาตรวจลูกม้าใน 48 ชั่วโมงแรกเพื่อเช็กความสมบูรณ์

5. อย่าลืมเรื่อง “พฤติกรรมและการฝึกเบื้องต้น” ช่วงวัยเด็ก

การฝึกพฤติกรรมเบื้องต้นตั้งแต่ลูกม้ายังเล็ก เป็นสิ่งที่ทำให้โตมาเป็นม้าที่เชื่อฟัง
และลดปัญหาในอนาคต เช่น การกลัวคน การเตะ หรือพฤติกรรมก้าวร้าว

สิ่งที่ควรฝึก:

• ความคุ้นเคยกับมือคน

• การใส่ปลอกคอ

• การยกเท้าเพื่อตัดกีบ

• เดินตามคน (Halter training)

Fact: ช่วงอายุ 0–6 เดือน เรียกว่า “critical period” ที่ลูกม้าจะจดจำการฝึกฝนได้ดีที่สุด

การเพาะพันธุ์ม้าและดูแลลูกม้าเป็นเรื่องที่ต้องใช้ทั้งความรู้และความใส่ใจ
แต่ถ้าทำถูกวิธีตั้งแต่แรก เริ่มตั้งแต่เลือกแม่พันธุ์ ดูแลระหว่างตั้งท้อง
ไปจนถึงการดูแลลูกม้าในช่วงวัยแรกเกิด
คุณจะได้ม้าที่แข็งแรง สุภาพดี และพร้อมจะเติบโตเป็นเพื่อนร่วมชีวิตที่วางใจได้ครับ

#การเพาะพันธุ์ม้า #ดูแลลูกม้า #เลี้ยงม้าแบบมือโปร #ฟาร์มม้าไทย #LazadogCareTips

อยากรู้วิธีดูแลน้องหมา&แมวให้มีความสุขในทุกวัน?
ติดตามบทความน่ารักๆ แบบนี้ได้ที่ Lazadog.com/blog
หรือแชร์ประสบการณ์กับเราได้ในคอมเมนต์ด้านล่างเลยครับ

by Prasobsook Saisud – Founder Lazadog.com

Doglala – Social for Pet Lovers doglala.com