5 เรื่องที่คุณควรรู้ เมื่อน้องหมา “เดินเซ หน้าเอียง ตาแกว่ง” – อาการโรคเวสทิบูลาร์ในสุนัข

เคยไหมครับ…วันหนึ่งอยู่ดีๆ น้องหมาที่บ้านเดินเซ เหมือนจะล้ม เดินเป็นวง ตาเหลือกหมุนเร็วๆ
แถมบางทียังเอียงหัว เหมือนงงๆ หรือหมดแรงแบบเฉียบพลัน

ถ้าใช่ นี่อาจไม่ใช่โรคทางระบบกล้ามเนื้อหรือกระดูก แต่เป็น “โรคเวสทิบูลาร์ในสุนัข” หรือ Vestibular Disease
โรคที่เกี่ยวข้องกับระบบการทรงตัวและการควบคุมการเคลื่อนไหว ซึ่งพบได้บ่อยในหมาสูงวัย

วันนี้ผมจะพาคุณไปทำความรู้จัก 5 เรื่องสำคัญเกี่ยวกับโรคเวสทิบูลาร์
เพื่อให้คุณสังเกตได้ทัน ดูแลได้ถูก และเข้าใจว่า “อาการที่ดูน่ากลัว” นี้…ไม่ได้ร้ายแรงเสมอไปครับ

1. Vestibular Disease คือโรคที่กระทบ “ระบบทรงตัว” ของน้องหมา

ระบบเวสทิบูลาร์เป็นระบบในร่างกายที่ช่วยให้น้องหมาทรงตัวได้ เดินตรง และรู้ว่าหัวตัวเองอยู่ตำแหน่งไหน
เมื่อตรงนี้มีปัญหา น้องหมาจะเสียสมดุล และเกิดอาการผิดปกติที่ดูคล้ายโรคหลอดเลือดสมอง (แต่ไม่ใช่)

แบ่งเป็น 2 ประเภท:

• Central Vestibular Disease: เกิดในสมอง (ซีเรียสมากกว่า)

• Peripheral Vestibular Disease: เกิดที่หูชั้นในหรือเส้นประสาท (พบบ่อยกว่า และหายได้)

Fact: จากสถิติของ Veterinary Neurology Center พบว่า 75–80% ของกรณี Vestibular Disease ในหมา เป็นแบบ Peripheral และสามารถฟื้นตัวได้เอง

2. อาการดูน่ากลัว แต่หลายครั้ง “ไม่อันตรายถึงชีวิต”

โรคนี้มักมาแบบกะทันหัน ทำให้เจ้าของตกใจ เพราะน้องหมาแสดงอาการเหมือนป่วยหนัก
แต่อาการส่วนใหญ่มักดีขึ้นภายใน 48–72 ชั่วโมง หากไม่ใช่โรคแทรกซ้อน

อาการที่พบบ่อย:

• เดินวน หรือเดินเซ

• หัวเอียงข้างใดข้างหนึ่ง

• ตากระตุกเร็ว (nystagmus)

• อาเจียน/คลื่นไส้

• ไม่สามารถลุกเดินได้ในระยะแรก

Tip: ถ้าเกิดอาการกะทันหัน แต่ยังรู้สึกตัวดี กินน้ำได้ และไม่มีไข้ อาจเป็น vestibular แบบไม่รุนแรง แต่ควรพบสัตวแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยให้แน่ชัด

3. สาเหตุมีทั้งที่ “หายได้เอง” และ “ต้องรักษา”

ในบางกรณีอาจไม่มีสาเหตุชัดเจน ซึ่งเรียกว่า “Idiopathic Vestibular Syndrome” พบได้บ่อยในหมาสูงวัย
แต่ก็มีบางกรณีที่เกิดจากโรคแทรกซ้อนที่ต้องรักษา เช่น การติดเชื้อในหู หรือเนื้องอกในสมอง

สาเหตุที่พบบ่อย:

• การติดเชื้อในหูชั้นใน

• โรคภูมิคุ้มกันทำลายระบบประสาท

• เนื้องอกหรือซีสต์ในสมอง

• ยาบางชนิดที่มีผลต่อระบบประสาท

• อาการที่เกิดเฉพาะในหมาสูงวัยโดยไม่มีสาเหตุแน่ชัด

Fact: ในหมาสูงวัยกว่า 8 ปี พบ “Idiopathic Vestibular Syndrome” บ่อยที่สุด โดยมากกว่า 60% หายได้เองภายใน 7–14 วัน

4. การรักษาขึ้นอยู่กับ “สาเหตุ” และการดูแลระหว่างฟื้นตัวสำคัญมาก

ถ้าสาเหตุมาจากการติดเชื้อหรือเนื้องอกก็จะรักษาตรงจุดนั้น
แต่ถ้าเป็นแบบ idiopathic หรือไม่มีสาเหตุแน่ชัด การดูแลระหว่างพักฟื้นคือสิ่งสำคัญที่สุด

แนวทางการดูแล:

• ให้น้องอยู่ในที่นุ่ม ปลอดภัย ไม่ลื่น

• ป้อนน้ำหรืออาหารแบบประคองหัวให้ตรง

• ป้องกันไม่ให้ล้มด้วยเบาะข้างตัว

• ใช้ยาลดอาการเวียนหัว (เช่น meclizine)

• หากอาเจียนมาก อาจต้องให้น้ำเกลือหรือยาลดคลื่นไส้

Tip: หมออาจแนะนำกายภาพแบบเบาๆ เช่น พยุงเดิน-ปรับสมดุลในภายหลังช่วงที่อาการดีขึ้น

5. อย่าคิดว่า “เป็นอัมพาต” แล้วรีบตัดสินใจผิด

เจ้าของหลายคนเห็นน้องหมาเดินไม่ได้ ตาเบี้ยว หัวเอียง แล้วคิดว่าเป็นอัมพาตหรือโรคหลอดเลือดในสมอง
แต่ Vestibular Disease มีโอกาสฟื้นตัวได้ดี หากได้รับการดูแลที่เหมาะสม

สิ่งที่ควรทำทันที:

• จดวันเวลาเริ่มต้นของอาการ

• สังเกตพฤติกรรม เช่น ยังรู้จักเจ้าของไหม ยังหิวไหม

• รีบพาไปหาหมอเฉพาะทางระบบประสาทถ้าอาการไม่ดีขึ้น

• อย่ารีบให้กินน้ำหรืออาหารเองถ้าเขายังหมุนหัวแรง

Fact: กว่า 70% ของสุนัขที่เป็น Vestibular Disease แบบ idiopathic จะดีขึ้นชัดเจนภายใน 72 ชั่วโมงแรก

โรคเวสทิบูลาร์ในสุนัขฟังดูน่ากลัว แต่อย่าเพิ่งตกใจ
ถ้าได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง และดูแลอย่างเข้าใจ
น้องหมาก็มีโอกาสกลับมาเดิน ยิ้ม และวิ่งเล่นเหมือนเดิมได้ครับ

ความเข้าใจ คือจุดเริ่มต้นของการดูแลที่ดี #Vestibularในหมา #น้องหมาเดินเซ #โรคทรงตัวสุนัข #หมาเอียงหัว #LazadogCareTips

อยากรู้วิธีดูแลน้องหมาให้มีความสุขในทุกวัน?
ติดตามบทความน่ารักๆ แบบนี้ได้ที่ Lazadog.com/blog
หรือแชร์ประสบการณ์กับเราได้ในคอมเมนต์ด้านล่างเลยครับ

by Prasobsook Saisud – Founder Lazadog.com

Doglala – Social for Pet Lovers doglala.com